Bu içeriği yapay zeka ile özetle
Pik döküm, yüksek karbon oranlı demirin kalıba dökülmesiyle üretilen sert ve kırılgan bir malzemedir. Hurdada “döküm demir” olarak ayrı bir sınıfta değerlendirilir. Bugün döküm demir 13,50 ₺/kg seviyesindedir.
Döküm demir nereden çıkar?
- Eski kalorifer kazanları ve döküm radyatörler (petekler)
- Motor blokları, şanzıman ve pompa gövdeleri
- Makine gövdeleri, tezgah ayakları ve volanlar
- Döküm küvetler ve lavabolar
Döküm demir nasıl tanınır?
Döküm parçalar kalın ve ağırdır, yüzeyleri pürüzlüdür. Çekiçle vurulduğunda bükülmez, kırılır; kırık yüzeyi gri ve granüllüdür. Çelik ise darbede eğilir ve kırık yüzeyi daha parlaktır.
Döküm demirin fiyatı neden ayrı?
Döküm demir, dökümhanelerde yeniden döküm yapmak için tercih edilen bir hammaddedir. Bu yüzden karışık toplama demirden ayrı fiyatlandırılır. Bugün karşılaştırma için: döküm demir 13,50 ₺/kg, toplama demir 12,50 ₺/kg.
Dikkat: kamu malı döküm parçalar
Rögar kapakları, yağmur suyu ızgaraları ve sokak aydınlatma direkleri gibi kamuya ait döküm parçaların satışı ve alımı yasaktır. Bu tür parçalar, sahibi tarafından belgelenmedikçe hurda olarak satılamaz.
Hesap örneği
Bugünkü fiyatla 500 kg döküm demir yaklaşık 6.750,00 ₺ eder. Tüm demir türleri için demir hurda fiyatları sayfasına bakabilirsiniz.
Döküm demir ile çelik arasındaki fark
Döküm demir (pik döküm) yaklaşık yüzde 2-4 karbon içerir; bu yüksek karbon oranı onu sert ama kırılgan yapar. Çelik ise genellikle yüzde 2’nin altında karbon içerir ve şekil verilebilir, darbe karşısında eğilir. Dökümhaneler, yeni döküm üretimi için döküm hurdasını tercih eder; çelik üreticileri ise genellikle çelik hurdasını kullanır. Bu nedenle iki malzeme ayrı sınıflarda fiyatlandırılır.
Döküm radyatörler (petekler)
Eski binalardaki döküm petekler, kalorifer tesisatı yenilenirken toplu halde çıkar. Bir döküm petek dilimi oldukça ağırdır ve toplam ağırlık hızla yüksek değerlere ulaşır. Peteklerin içindeki su tamamen boşaltılmalı, bağlantı rakorları ve vanaları sökülmelidir. Vanalar genellikle pirinçtir ve sarı hurda olarak ayrıca değerlendirilir.
Döküm parçaları küçültmek
Büyük döküm parçalar, kırılgan yapıları sayesinde balyozla kırılarak küçültülebilir. Bu işlem taşımayı kolaylaştırır, ancak kırılan parçalar keskin ve fırlayabilir olduğu için koruyucu gözlük, eldiven ve iş ayakkabısı kullanılmalıdır.
Sık sorulan sorular
Döküm petek hurdası kaç TL?
Döküm petekler döküm demir sınıfından alınır; bugün 13,50 ₺/kg seviyesindedir. 500 kg döküm petek yaklaşık 6.750,00 ₺ eder.
Paslı döküm parçalar alınır mı?
Evet. Döküm demirin yüzeyindeki pas, değerini önemli ölçüde etkilemez.