Bu içeriği yapay zeka ile özetle
Eski turbo şarjlar hurdaya ayrıldığında çoğu zaman bütün olarak, dökme demir fiyatına satılır. Oysa turbonun içindeki türbin çarkı, nikel süper alaşımından yapılır ve tek başına demirden çok daha değerlidir. Bu yazıda turbonun hangi parçalardan oluştuğunu, nasıl söküleceğini ve her parçanın hurdada nasıl değerlendirildiğini anlatıyoruz.
Turbo hangi malzemelerden yapılır?
| Parça | Malzeme | Hurdada |
|---|---|---|
| Türbin çarkı (egzoz tarafı) | Nikel süper alaşımı | Alaşımlı nikel / turbo nikel |
| Türbin mili | Çelik | Demir |
| Türbin gövdesi (salyangoz) | Dökme demir veya ısıya dayanıklı dökme | Dökme demir |
| Kompresör çarkı ve gövdesi | Alüminyum | Alüminyum döküm |
| Orta gövde | Dökme demir | Dökme demir |
Türbin çarkı, motordan gelen 900 °C’yi aşabilen egzoz gazına dayanmak zorundadır. Bu yüzden yüksek sıcaklıkta mukavemetini koruyan nikel-krom bazlı süper alaşımlardan dökülür.
Turbo nasıl sökülür?
- Kelepçe ve cıvataları sökün: Kompresör ve türbin gövdeleri, orta gövdeye kelepçe veya cıvatalarla bağlıdır. Paslanmış cıvatalar için pas çözücü kullanın.
- Kompresör çarkını ayırın: Alüminyum çark, milin ucuna bir somunla tutturulmuştur. Somun söküldükten sonra çark milden çıkar.
- Mili ve türbin çarkını çıkarın: Türbin çarkı ile mil sürtünme kaynağıyla birleştirilmiştir ve tek parça olarak çıkar.
- Çarkı milden kesin: Çarkı kaynak noktasının hemen üstünden spiral taşla kesin. Böylece çelik mil nikel çarktan ayrılır.
Söküm sırasında koruyucu gözlük ve eldiven kullanın. Türbin çarkının kanatları keskin olabilir.
Neden sökmeye değer?
Bütün bir turbonun ağırlığının büyük kısmı dökme demir gövdelerdir. Turbo bütün satıldığında alıcı bu demiri, alüminyumu ve çeliği hesaba katar ve kilo fiyatı düşer. Parçalar ayrıldığında:
- Türbin çarkları nikel alaşımı olarak, bugün alaşımlı nikel hurdası 564,00 ₺/kg seviyesine yakın bir fiyattan,
- Kompresör çarkı ve gövdesi alüminyum hurda fiyatından,
- Dökme gövdeler ve mil demir hurda fiyatından değerlendirilir.
Turbo çarkları genellikle döküm ve yabancı madde içerdiği için saf alaşımlı nikelin biraz altında fiyatlanır. Tamir ve turbo yenileme atölyeleri için onlarca çark biriktirip toplu satmak en verimli yoldur.
Türbin çarkının hangi nikel alaşımı grubuna girdiğini nikel hurdası türleri yazımızda, bir parçanın nikel olup olmadığını anlamanın yollarını ise nikel nasıl anlaşılır yazımızda anlattık. Güncel fiyatlar için nikel hurda fiyatları sayfamıza bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Turbo hurdası kaç para?
Bütün turbolar ağırlıklarının çoğu dökme demir olduğu için düşük fiyattan alınır. Türbin çarkı ayrıldığında ise alaşımlı nikel fiyatına yakın bir değerle satılır.
Türbin çarkı mıknatıs çeker mi?
Turbo türbin çarklarında kullanılan nikel süper alaşımları genellikle mıknatıs çekmez. Çelik mil ise mıknatısa güçlü yapışır; bu fark parçaları ayırt etmeyi kolaylaştırır.
