Bu içeriği yapay zeka ile özetle
CNC torna ve freze atölyelerinde her hafta onlarca kesici uç körelir ve değiştirilir. Bu uçlar çoğu zaman talaş kasasına atılır veya karışık bir kovada birikir. Oysa doğru ayrıldığında torna ve freze uçları, hurda elmas içinde en yüksek fiyatı alan gruptur. Bu yazıda atölyede uçları hurdaya nasıl ayıracağınızı adım adım anlatıyoruz.
Torna ve freze uçları neden değerli?
Değiştirilebilir torna ve freze uçları (insert) neredeyse tamamen tungsten karbürden yapılır. İçlerinde çelik bulunmadığı için tungsten oranları yüksektir ve geri kazanım tesisleri tarafından doğrudan işlenebilir. Bu nedenle hurda torna elması ve CNC elmas uç hurdası, matkap ve freze gibi diğer karbür hurdalarından daha yüksek fiyattan alınır.
Atölyede uç ayırma düzeni
Her tezgahın yanına ya da takım odasına küçük, etiketli kutular koymak yeterlidir. Önerdiğimiz düzen:
- Karbür uçlar: Kaplamalı veya kaplamasız tüm karbür torna ve freze uçları.
- Seramik ve sermet uçlar: Hafif uçlar ayrı kutuya.
- PCD ve CBN uçlar: Ucunda farklı renkte bir köşe tabakası olan uçlar ayrı kutuya.
- Lehimli kalemler: Karbür ucu çelik sapa lehimli eski tip torna kalemleri.
- Vida, kelepçe ve tutucular: Bunlar çeliktir, uç kutusuna girmemelidir.
Seramik ve sermet uçların neden ayrı tutulması gerektiğini vidya, karbür ve elmas uç farkı yazımızda anlattık.
Lehimli torna kalemlerini ne yapmalı?
Eski tip torna kalemlerinde karbür plaket, çelik sapa pirinç veya gümüş lehimle tutturulmuştur. Bu kalemler olduğu gibi satıldığında çelik sap ağırlığın büyük kısmını oluşturur ve kilo fiyatı düşer. İki seçeneğiniz vardır:
- Ayırmak: Plaketi taşlayarak veya lehimi ısıtarak çıkarırsanız karbür kısmı uç fiyatından, çelik sap ise demir hurda fiyatından değerlendirilir.
- Ayrı toplamak: Ayırmaya zamanınız yoksa lehimli kalemleri ayrı bir kutuda toplayın. Böylece tüm uç partiniz düşük fiyata çekilmez.
Talaş kasasından uç kurtarmak
Kırılan veya düşen uçların önemli bir kısmı talaşla birlikte atılır. Talaş kasasını boşaltmadan önce güçlü bir mıknatısla çelik talaşı ayırmak, kalan kısımda ağır karbür parçalarını görmeyi kolaylaştırır. Bir parçanın karbür olup olmadığından emin değilseniz hurda karbür nasıl anlaşılır yazımızdaki testleri kullanabilirsiniz.
Uçları ne zaman satmalı?
Torna ve freze uçları küçük ve hafif olduğu için birikmesi zaman alır. Birçok atölye için 3 ila 6 aylık birikim, alıcının iyi bir kilo fiyatı vermesine yetecek miktara ulaşır. Uçları kapalı ve kuru bir kutuda saklayın; karbür paslanmaz ama üzerindeki yağ ve talaş fire olarak düşülür.
Güncel hurda elmas uç fiyatları için hurda elmas fiyatları sayfamıza bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Kullanılmış torna ucu ne yapılır?
Kullanılmış karbür torna uçları hurda elmas olarak satılır. Tungsten geri kazanım tesislerinde işlenerek yeni karbür takım üretiminde kullanılır.
Uçların kaplamasını temizlemek gerekir mi?
Hayır. Kaplamalar çok incedir ve fiyatı etkilemez. Sadece yağ ve talaştan arındırmanız yeterlidir.
